Trào Ngược Thực Quản Nhiễm HP Ở Người Lớn Tuổi Và Cách Chăm Sóc Phù Hợp

Trong tuần qua, tôi có chia sẻ mẹo nấu cơm với vài lát nghệ tươi để “giữ ấm tỳ vị”, giúp cái bụng dễ chịu hơn. Nhưng với những bà con lớn tuổi, lại đang có cảm giác nóng trong kèm trào ngược thực quản và nhiễm HP, mình cần hiểu cho đúng cơ địa và dùng cho khéo, để tránh “tốt cho người này mà lại khó chịu cho người kia”.

Với trường hợp bà con 72 tuổi đang bị trào ngược và có HP, cảm giác “nóng trong” thường đi kèm tình trạng vị khí bốc ngược: ăn vào dễ ợ nóng, nóng rát sau xương ức, miệng đắng, cổ họng rát, đôi khi kèm đầy trướng. Theo Đông y, đây hay gặp ở hướng Can uất hóa nhiệt phạm Vị (căng thẳng, ức chế làm khí uất rồi sinh nhiệt), hoặc Vị âm hao (tuổi cao tân dịch kém, niêm mạc dễ kích ứng nên thấy nóng rát), khiến Vị khí nghịch mà trào lên. Nói nôm na là “cái dạ dày đang nhạy”, vừa dễ kích ứng, vừa dễ đẩy hơi – dịch lên trên.

Còn dưới góc nhìn hiện đại, trào ngược xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới đóng mở không còn “kín”, kèm tăng nhạy cảm niêm mạc thực quản. Vi khuẩn HP lại làm niêm mạc dạ dày viêm kéo dài, có thể khiến triệu chứng rối loạn tiêu hóa nặng hơn. Vì vậy, nếu bà con đã được xác định HP, điều quan trọng nhất vẫn là điều trị theo phác đồ của bác sĩ tiêu hóa (thường là thuốc giảm acid kết hợp kháng sinh theo chỉ định), mình không nên chỉ trông chờ vào mẹo dân gian.

Riêng chuyện nghệ tươi trong nồi cơm: nghệ tính ấm, có lợi cho người “bụng lạnh – tỳ vị hư hàn”, nhưng với bà con đang có cảm giác nóng rát, trào ngược rõ, nghệ (đặc biệt dùng mỗi ngày) đôi khi có thể làm nóng cồn cào hơn hoặc kích thích ợ nóng ở người nhạy. Vì vậy, trong giai đoạn bà con đang “nóng trong – trào ngược – HP”, tôi thường khuyên ưu tiên làm dịu niêm mạc và hạ kích ứng trước, rồi hãy tính đến chuyện dùng nghệ như một hỗ trợ sau, tùy cơ địa.

Bà con có thể áp dụng vài nguyên tắc an toàn, nhẹ nhàng mà hiệu quả cho trào ngược:

• Ăn mềm, ấm, chia nhỏ bữa; ăn chậm, nhai kỹ để dạ dày đỡ “gồng”.
• Tránh nằm ngay sau ăn; nên cách bữa cuối với giờ ngủ ít nhất 2–3 tiếng; kê cao đầu giường nếu hay ợ nóng ban đêm.
• Hạn chế đồ chua cay, chiên rán, cà phê, trà đặc, bạc hà, nước có gas, rượu bia; đây là nhóm dễ làm cơ thắt “lỏng” hơn và tăng ợ nóng.
• Giữ bụng ấm nhưng tránh “làm nóng quá”: chọn đồ ấm dễ chịu (canh ấm, cháo ấm), tránh các thứ quá cay nồng khi đang rát nóng.
• Nếu đang dùng thuốc điều trị HP/trào ngược, uống đúng hướng dẫn và đủ liệu trình; không tự ngưng sớm khi đỡ triệu chứng.

Tôi cũng nhắc bà con một điểm rất quan trọng: nếu có các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sụt cân nhanh, nuốt nghẹn tăng dần, đau ngực dữ dội, hoặc thiếu máu mệt lả kéo dài thì mình cần đi khám sớm để loại trừ biến chứng, không nên tự xử lý ở nhà.

Để bà con tham khảo thêm theo hướng dễ hiểu, bà con có thể đọc thêm bài chia sẻ về chăm sóc trào ngược tại đây: Hướng dẫn chăm sóc trào ngược thực quản.

Tóm lại, với “nóng trong + trào ngược + HP” ở tuổi 72, mình nên ưu tiên làm dịu niêm mạc, ăn uống điều độ, ngủ nghỉ đúng cách và điều trị HP theo chỉ định; còn mẹo nghệ tươi thì không phải ai cũng hợp trong giai đoạn đang nóng rát. Tôi luôn mong bà con đi từng bước vững vàng, cơ thể sẽ đáp lại bằng sự dễ chịu bền bỉ.

Nếu bà con muốn tôi xem kỹ hơn triệu chứng hiện tại để hướng dẫn cách ăn uống – sinh hoạt cho phù hợp và an toàn, bà con vui lòng liên hệ 0904.778.682 để tôi tư vấn.