Bài Thuốc Thảo Dược Giảm Ho, Dịu Họng, Bổ Phế Khi Thời Tiết Chuyển Lạnh

ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan
ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan
Quản trị viên Người đóng góp nổi bật 05/01/2026 lúc 17:13
Những ngày gió lạnh về, một cơn rát họng cũng đủ làm đêm dài hơn. Xử trí sớm giúp phế được giữ, cổ họng dịu lại. Hãy lắng nghe cơ thể mình, bà con nhé.

Bà con thân mến, có những hôm chỉ một cơn gió lạnh lùa qua là cổ họng bắt đầu rát, rồi ho lắc nhắc vài tiếng. Nhiều người chủ quan nghĩ “ho chút thôi rồi tự hết”, nhưng thực tế ho đầu mùa mà để kéo dài thì dễ làm cơ thể mệt mỏi, mất ngủ, và hay tái đi tái lại.

Trong kinh nghiệm Y học cổ truyền, lúc trời chuyển lạnh là thời điểm các chứng ho, cảm lạnh, viêm họng, khàn tiếng bùng lên mạnh. Nếu mình xử lý sớm, đúng cách, thì phế khí được “giữ”, cổ họng được làm dịu, và ho thường giảm nhanh hơn. Hôm trời trở lạnh, tôi cũng bắt đầu rát họng và ho nhẹ, nên lập tức áp dụng một bài thuốc thảo dược rất đơn giản – dễ làm tại nhà – để hỗ trợ giảm ho, dịu cổ họng và bổ phế.

Những Biểu Hiện Ho Thường Gặp Khi Trời Lạnh

Khi thời tiết chuyển mùa, bà con hay gặp những biểu hiện sau:

  • Ho về đêm
  • Ho khan hoặc ho có đờm
  • Ngứa rát cổ họng
  • Ho khi nằm
  • Ho kéo dài nhiều ngày không khỏi

Những dấu hiệu này thường khiến bà con khó chịu nhất vào buổi tối vì ho làm gián đoạn giấc ngủ. Và điều đáng nói là: ho lâu dễ làm tổn thương phế khí, khiến cơ thể suy yếu, dễ tái phát. Vì vậy, càng xử trí sớm thì hiệu quả hỗ trợ càng rõ.

Nguyên Lý Đông Y Khi Xử Trí Ho Do Thời Tiết

Bà con thân mến, bài thuốc này tuy đơn giản nhưng được xây dựng dựa trên nguyên lý “thanh phế – tuyên tán – hóa đàm – chỉ khái” của Y học cổ truyền.

Trong cách nhìn của Đông y, khi trời lạnh, phong tà dễ xâm nhập làm phế bị “bí”, cổ họng khô rát, đờm khó hóa, ho phát ra dai dẳng. Bởi vậy, muốn hỗ trợ ho nhanh và cơ thể đỡ mệt, thường không chỉ “đè” cơn ho xuống, mà cần giúp phế được thông, đờm được hóa, và cổ họng được làm dịu.

Điểm hay của bài thuốc này là tạo được sự cân bằng âm dương: phối hợp giữa tính mát (lê, củ cải trắng) và tính ấm (gừng, sả). Nhờ sự cân bằng đó, cổ họng được làm dịu, đờm dễ tan hơn và phổi như được “mở” trở lại.

Bài Thuốc Thảo Dược Dân Gian Hỗ Trợ Giảm Ho, Dịu Họng, Bổ Phế

Tôi chia sẻ lại để bà con có thể tham khảo áp dụng khi mới chớm ho, nhất là lúc thời tiết chuyển mùa.

Nguyên Liệu

  • 1 quả lê
  • 4 miếng mía
  • 1 nhúm kỷ tử
  • 1 củ cải trắng (khoảng 200g)
  • 2 củ sả
  • 1 mẩu gừng nhỏ

Cách Thực Hiện

  • Chuẩn bị nguyên liệu: Lê gọt vỏ, mía thái miếng nhỏ, kỷ tử rửa sạch, củ cải trắng thái lát mỏng, sả đập dập và gừng thái lát.
  • Đun nước: Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, đổ nước vừa đủ ngập nguyên liệu, đun sôi. Khi sôi thì hạ lửa nhỏ, đun khoảng 30–60 phút để các vị ngấm vào nước.
  • Chắt lấy nước: Đun xong chắt nước ra cốc, uống ấm hoặc để nguội tùy thích.

Gợi ý cách dùng theo chia sẻ gốc: uống 4 lần trong ngày, chia đều vào sáng – trưa – chiều – tối.

Vì Sao Từng Thành Phần Lại Phù Hợp Cho Ho, Rát Họng?

Trong Y học cổ truyền, mỗi thành phần trong bài thuốc này đều có vai trò riêng giúp bổ phế, thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ giảm ho:

  • Lê: tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, làm dịu cổ họng và giảm ho.
  • Mía: giúp bổ phế, bổ thận, thanh nhiệt, giải độc, làm ẩm cổ họng, hỗ trợ giảm ho khô.
  • Kỷ tử: giúp tăng cường sức đề kháng, bổ thận, dưỡng huyết và hỗ trợ sức khỏe hệ hô hấp.
  • Củ cải trắng: giúp giải độc, làm mát gan, thanh nhiệt và hỗ trợ giảm ho do cảm lạnh hoặc thay đổi thời tiết.
  • Sả: giúp làm ấm cơ thể, tiêu đờm và hỗ trợ giảm ho.
  • Gừng: giúp tiêu viêm, giảm ho, làm ấm cơ thể và hỗ trợ tăng cường miễn dịch.

Chính sự phối hợp “mát – ấm” này làm nên nét cân bằng: vừa làm dịu cổ họng, vừa giúp cơ thể ấm lên, đờm dễ được hóa tan.

Công Dụng Tổng Thể Của Bài Thuốc Theo Nội Dung Chia Sẻ

  1. Hỗ trợ giảm ho nhanh chóng:
    Sự kết hợp giữa lê, mía và gừng giúp làm dịu cổ họng, giảm cảm giác rát, hỗ trợ giảm ho. Lê và mía giúp bổ phế, gừng hỗ trợ tiêu viêm và chống lại các yếu tố khiến ho dai dẳng.
  2. Thanh nhiệt, giải độc:
    Bài thuốc có tính mát, phù hợp khi cơ thể dễ khó chịu trong giai đoạn chuyển mùa. Củ cải trắng, lê, kỷ tử góp phần hỗ trợ làm mát và nâng sức đề kháng.
  3. Bổ phế, hỗ trợ hệ hô hấp:
    Mía, lê, sả giúp làm dịu ho do viêm nhiễm nhẹ, hỗ trợ phổi và đường thở “thoáng” hơn. Củ cải trắng góp phần hỗ trợ làm sạch đường thở, nhất là các cơn ho do thay đổi thời tiết.
  4. Hỗ trợ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể:
    Ngoài chuyện ho, bài thuốc còn giúp cơ thể dễ chịu hơn, giảm đầy bụng, trướng hơi ở một số người. Kỷ tử góp phần bồi bổ và nâng sức đề kháng.
  5. Giúp thư giãn thần kinh, ngủ ngon hơn:
    Khi ho giảm và cổ họng bớt rát, bà con thường dễ ngủ hơn, tinh thần cũng bớt căng thẳng.

Vì Sao Nhiều Người Cảm Thấy “Đỡ Nhanh” Hơn Khi Dùng Bài Thuốc Này?

Nhiều bà con hay hỏi tôi: “Tại sao uống thuốc tây lại lâu đỡ, mà mấy vị thảo dược này lại thấy dễ chịu nhanh như vậy?”

Theo cách lý giải trong phần bình luận gốc: thuốc tây thường tập trung ức chế cơn ho, còn bài thuốc này hướng vào gốc khó chịu: vừa tiêu đờm – giải độc – làm ấm phế, vừa làm mát – thanh nhiệt. Nhờ đó cơ thể hồi phục tự nhiên hơn, ho giảm mà người không bị mệt.

Tôi nói thêm với bà con một điều cho cân bằng: mỗi phương pháp có vị trí của nó. Điều quan trọng là mình hiểu đúng mục tiêu: bài thuốc này là một hướng hỗ trợ sớm, nhẹ nhàng, nhất là khi ho mới chớm và cơ thể đang “chao đảo” vì thời tiết.

Đối Tượng Phù Hợp Và Lưu Ý An Toàn Khi Áp Dụng

Khi nào có thể cân nhắc áp dụng sớm?

  • Ho do cảm lạnh
  • Ho khan, ho lâu ngày kiểu dai dẳng theo đợt
  • Ho về đêm, ngứa rát cổ họng, ho khi nằm
  • Ho kéo dài nhiều ngày không khỏi (mức độ nhẹ, không có dấu hiệu nặng)

Lưu ý quan trọng theo chia sẻ gốc: càng uống sớm, hiệu quả hỗ trợ càng nhanh.

Cần thận trọng

  • Người đang mang thai
  • Người có bệnh tim mạch hoặc vấn đề huyết áp

Bà con cũng nên nhớ: nếu ho kéo dài không cải thiện, hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường (mệt nhiều, khó thở, sốt cao…), thì cần đi thăm khám để tìm đúng nguyên nhân.

Bệnh tình dai dẳng, khó chịu. Bà con chữa mãi không đỡ!
Chia sẻ ngay tình trạng
Nhận tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả từ bác sĩ Tuyết Lan

Bà con thân mến, ho đầu mùa tưởng nhỏ nhưng lại dễ “dây dưa” nếu mình để muộn. Một bài thuốc thảo dược đúng nguyên lý, phối hợp mát – ấm hài hòa, đôi khi giúp cơ thể dịu lại rất nhanh: cổ họng đỡ rát, đờm dễ tan, phế được nâng đỡ, giấc ngủ cũng yên hơn.

Tôi luôn mong bà con giữ thói quen lắng nghe cơ thể mình sớm một chút, chăm mình kỹ một chút, để mỗi mùa gió lạnh đi qua, ta vẫn thấy trong người ấm áp và vững vàng. Tôi vẫn ở đây, đồng hành cùng bà con trên hành trình hiểu đúng – làm đúng – và giữ sức khỏe bền lâu.

Cập nhật lúc: 17:16 - 06/01/2026
Chia sẻ bài viết:
Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan
Thạc sĩ, Bác sĩ
Nguyễn Thị Tuyết Lan

Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh

BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn
BS CKII. TTUT Lê Hữu Tuấn

Lão gửi gắm đôi điều:

Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!