Thương Khâu (SP5)
Bà con thân mến, huyệt Thương Khâu là một vị trí rất đặc biệt ngay tại cổ chân mà tôi thường hướng dẫn mọi người tác động mỗi khi cảm thấy bụng dạ đầy chướng hay đôi chân mỏi mệt sau một ngày dài làm việc.
Việc hiểu và biết cách sử dụng huyệt đạo này sẽ giúp bà con chủ động hơn trong việc hỗ trợ tiêu hóa và điều hòa khí huyết vùng chân một cách tự nhiên, an toàn ngay tại nhà.
Huyệt Thương Khâu dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Trong hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm đắc với cách cha ông ta đặt tên cho các huyệt đạo. “Thương” là âm thanh thuộc hành Kim, còn “Khâu” nghĩa là cái gò đất; cái tên này mô tả chính xác vị trí huyệt nằm ở vùng lõm ngay sát “gò” mắt cá chân trong của bà con.
Về mặt kinh lạc, Thương Khâu là huyệt Kinh thuộc hành Kim của kinh Tỳ, đóng vai trò như một cửa ngõ quan trọng để điều tiết thấp khí. Khi Tỳ vị vận hóa kém, thấp trệ ngưng tụ gây ra mệt mỏi, tôi thường khuyên bà con tác động vào đây để “khơi thông” dòng chảy khí huyết.
- Thuộc kinh Túc Thái âm Tỳ, liên quan trực tiếp đến chức năng tiêu hóa.
- Là huyệt hành Kim, có tác dụng thanh nhiệt và hóa giải độ ẩm dư thừa (thấp khí) trong cơ thể.
- Giúp thông suốt kinh mạch vùng cổ chân, giảm tình trạng ứ trệ gây đau nhức.
Công năng và cơ chế tác động của huyệt Thương Khâu
Qua quá trình thăm khám, tôi nhận thấy Thương Khâu có công năng rất hay trong việc “kiện Tỳ vị”, tức là làm khỏe hệ tiêu hóa và giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tốt hơn. Khi bà con ấn vào huyệt này, nó sẽ gửi tín hiệu giúp điều hòa lại nhịp điệu làm việc của dạ dày và ruột.
Dưới góc nhìn hiện đại, việc tác động vào vùng huyệt này giúp kích thích các đầu dây thần kinh và tăng cường tuần hoàn máu tại chỗ. Điều này không chỉ giúp giảm đau tại vùng cổ chân mà còn hỗ trợ phản xạ tích cực đến hệ thống tiêu hóa bên trong.
- Hỗ trợ giảm các triệu chứng đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy hoặc táo bón mãn tính.
- Làm dịu các cơn đau mỏi cổ chân, viêm gân hoặc co rút cơ bắp vùng bàn chân.
- Góp phần giảm cảm giác nặng nề, uể oải ở những người có cơ địa thấp trệ.
Khi nào bà con nên ứng dụng huyệt Thương Khâu?
Bà con có thể ứng dụng huyệt này rất linh hoạt trong đời sống hằng ngày. Đặc biệt là những lúc sau bữa ăn nếu thấy bụng ấm ách, khó chịu, thay vì dùng thuốc ngay, bà con hãy thử dành vài phút xoa bóp nhẹ nhàng vị trí này xem sao.
Những bà con thường xuyên phải đứng lâu, đi lại nhiều khiến cổ chân đau nhức cũng nên chú ý đến huyệt Thương Khâu. Tuy nhiên, tôi cũng nhắc bà con là nếu tình trạng đau nhức đi kèm sưng nóng đỏ hoặc tiêu hóa có dấu hiệu bất thường kéo dài thì cần đi thăm khám cụ thể nhé.
- Người già chức năng tiêu hóa suy yếu, hay bị đầy hơi hoặc ăn uống kém ngon miệng.
- Người bị đau mỏi, tê bì vùng cổ chân do vận động quá mức hoặc thay đổi thời tiết.
- Người thường xuyên cảm thấy chân tay nặng nề, cơ thể mệt mỏi do tích tụ thấp khí.
Cách chăm sóc và lưu ý khi tác động huyệt Thương Khâu
Để việc tác động đạt hiệu quả mà không gây tổn thương, bà con cần thực hiện đúng kỹ thuật và đúng thời điểm. Tôi luôn dặn bệnh nhân của mình rằng đôi bàn chân là gốc rễ của cơ thể, nên mỗi tác động cần sự nhẹ nhàng và kiên trì.
Cách làm đúng và an toàn
- Xác định huyệt ở chỗ lõm phía dưới và phía trước mắt cá chân trong.
- Dùng ngón tay cái day ấn với lực vừa phải theo chiều kim đồng hồ từ 2 đến 3 phút.
- Nên thực hiện đều đặn mỗi ngày vào buổi tối trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả tốt nhất.
- Có thể kết hợp ngâm chân nước muối ấm trước khi bấm huyệt để tăng cường lưu thông máu.
Những điều bà con cần lưu ý
- Không bấm huyệt khi vừa ăn quá no hoặc khi đang quá đói.
- Tuyệt đối không tác động lên vùng huyệt đang có vết thương hở, sưng tấy hoặc lở loét.
- Phụ nữ đang mang thai cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tự thực hiện tại nhà.
- Ngưng ngay việc bấm huyệt nếu cảm thấy chóng mặt, đau nhói hoặc có dấu hiệu bất thường.
Bà con nhớ nhé, việc tác động vào huyệt Thương Khâu chỉ là một phần trong hành trình chăm sóc sức khỏe tổng thể, quan trọng nhất vẫn là lối sống và ăn uống điều độ. Tôi sẽ luôn ở đây để đồng hành và chia sẻ cùng bà con những kinh nghiệm quý báu của Y học cổ truyền, giúp chúng ta sống khỏe, sống vui mỗi ngày.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh



