Viêm Da Không Chỉ Ở Da Mà Ở Khí Huyết Bên Trong Cơ Thể

Bà con gặp tôi thường than rằng: da ngứa, đỏ, bong tróc, bôi thuốc thì đỡ nhưng ngưng là tái lại. Làm nghề nhiều năm, tôi thấy rất rõ một điều: da chỉ là nơi bệnh biểu hiện ra ngoài.

Cái gốc của viêm da nằm sâu bên trong, ở khí huyết và sự mất điều hòa của tạng phủ. Nếu chỉ nhìn vào da mà xử lý, bệnh rất khó yên.

Da là nơi khí huyết nuôi dưỡng

Khí huyết lưu thông tốt thì da được nuôi đầy đủ, mềm mại và ít bệnh. Khi khí trệ, huyết ứ, da sẽ khô, sạm, dễ viêm và ngứa.

Tôi gặp nhiều trường hợp da tổn thương lan dần theo thời gian, đó là dấu hiệu khí huyết đã rối loạn từ lâu chứ không phải mới vài ngày.

Nguyên nhân sâu xa khiến viêm da kéo dài

Phía sau những mảng da tổn thương thường là nhiều yếu tố bên trong đang chồng chéo lên nhau.

• Can uất, khí không thông:Khi tâm trạng hay căng thẳng, bực bội, lo nghĩ nhiều, khí bị ứ lại. Khí không thông thì sinh nhiệt, nhiệt dồn lên da gây ngứa, đỏ, càng gãi càng rát.
• Tỳ suy, thấp tích tụ:Tỳ yếu khiến ăn uống khó tiêu, thấp sinh ra nhiều. Thấp lưu lại ở da làm da dễ rỉ dịch, dày sừng, dai dẳng mãi không khô.
• Huyết hư, da mất nuôi dưỡng:Khi huyết không đủ, da trở nên khô, nứt nẻ, bong vảy. Những trường hợp viêm da càng về đêm càng ngứa thường liên quan đến huyết suy.
• Huyết nhiệt, nhiệt uẩn lâu ngày:Huyết mang nhiệt thì da dễ đỏ, nóng, ngứa dữ. Nhiều bà con mô tả cảm giác nóng ran trong da, đó là dấu hiệu nhiệt đang âm ỉ bên trong.

Những yếu tố này thường không đứng riêng lẻ mà đan xen với nhau. Vì vậy viêm da mới dễ tái đi tái lại, lúc đỡ lúc bùng, khiến bà con mệt mỏi kéo dài.

Triệu chứng ngoài da chỉ là phần nổi

Viêm da hiếm khi chỉ dừng lại ở những gì bà con nhìn thấy trên da. Phần biểu hiện bên ngoài thường đi kèm nhiều dấu hiệu khác của cơ thể.

• Biểu hiện trực tiếp trên da:
  • Da đỏ, ngứa, nóng rát, có lúc ngứa âm ỉ, có lúc bùng lên dữ dội.
  • Da khô, bong vảy, nứt nẻ hoặc dày sừng, sần sùi.
  • Có thể xuất hiện mụn nước nhỏ, rỉ dịch, càng gãi càng lan rộng.
• Dấu hiệu kèm theo bên trong cơ thể:
  • Cơ thể mệt mỏi, uể oải, dễ nặng người.
  • Ăn uống kém, đầy bụng, khó tiêu.
  • Ngủ không sâu giấc, hay bứt rứt, dễ cáu gắt.
• Đặc điểm dễ gặp ở viêm da kéo dài:
  • Ngứa tăng nhiều về chiều tối hoặc ban đêm.
  • Bệnh nặng hơn khi căng thẳng, lo nghĩ hoặc thay đổi thời tiết.
  • Da đỡ nhanh khi bôi thuốc nhưng tái phát sớm khi ngưng.

Những dấu hiệu này cho thấy da chỉ đang “lên tiếng” thay cho khí huyết và tạng phủ bên trong. Nếu chỉ nhìn phần da mà bỏ qua các biểu hiện toàn thân, rất dễ đi lệch hướng khi xử lý bệnh.

Vì sao bôi thuốc hoài không dứt

Thuốc bôi giúp da dịu nhanh, nhưng không chạm tới phần khí huyết bên trong. Khi gốc chưa được điều chỉnh, bệnh quay lại là điều dễ hiểu.

Trong công việc hằng ngày, tôi gặp không ít bà con “đỡ được vài hôm” rồi lại bùng phát, và vòng lặp ấy làm mình mệt mỏi cả thân lẫn tâm.

Muốn da yên, phải giúp khí huyết yên trước

Da muốn lành thì cần được nuôi, mà “nuôi” chính là nuôi bằng khí huyết. Khí thuận thì da bớt căng, bớt bứt rứt; huyết đủ thì da bớt khô, bớt nứt và bớt bong vảy.

Nhiều bà con chỉ nhìn thấy cái ngứa trên da, nhưng tôi thường để ý thêm: người có hay nóng trong không, có dễ cáu gắt không, có ăn uống thất thường không. Những chi tiết nhỏ ấy lại là manh mối lớn cho thấy Can – Tỳ đang mất điều hòa, khiến phong – thấp – nhiệt dễ quẩn quanh ở bì phu.

Khi khí huyết đang rối, da giống như “đất cằn gặp gió”, chỉ cần chút kích thích là bùng viêm, bùng ngứa. Nếu mình chỉ dập ở bề mặt, da có thể êm tạm, nhưng bên trong vẫn còn “lửa” và “thấp” thì sớm muộn cũng lại phát ra.

Làm nghề lâu năm, tôi thấy bà con nhẹ lòng nhất khi cơ thể bắt đầu yên: ngủ sâu hơn, bớt nóng nảy, ăn ngon miệng hơn, rồi da mới từ từ dịu lại. Cảm giác ấy giống như mình tháo được nút thắt, không còn chạy theo triệu chứng từng ngày nữa.

Viêm da không phải bệnh của riêng làn da. Nó là tiếng nói của cơ thể khi khí huyết đã rối.

Tôi mong bà con bớt tự trách mình “sao chữa hoài không khỏi”, vì nhiều khi mình chỉ đang đi sai hướng. Khi hiểu đúng gốc bệnh, mình sẽ kiên nhẫn hơn và cũng chủ động hơn trên hành trình làm da yên trở lại.