Tắm Nước Lá Có Thật Sự Tốt Cho Người Bị Viêm Da?
Tôi gặp khá nhiều bà con bị viêm da cơ địa, chàm hay tổ đỉa chọn cách tắm nước lá vì nghĩ rằng tự nhiên thì sẽ an toàn. Thực ra, cách này chỉ có thể hỗ trợ trong một số trường hợp nhẹ, còn dùng sai lúc lại dễ làm da kích ứng hơn.
Với người bị viêm da, điều quan trọng không nằm ở chuyện tắm lá hay không, mà là phải hiểu vì sao da đang bùng viêm, ngứa rát, bong tróc hoặc rỉ dịch. Khi căn nguyên còn nằm ở phong, thấp, nhiệt và huyết táo bên trong thì xử lý bên ngoài chỉ mới chạm phần ngọn.
Vì Sao Người Bị Viêm Da Hay Tìm Đến Nước Lá?
Nhiều loại lá dân gian có tính làm mát, làm sạch ngoài da và giúp giảm cảm giác ngứa nhất thời. Bởi vậy sau khi tắm, bà con thường thấy da dịu hơn, bớt nóng hơn nên dễ nghĩ rằng cách này hợp với mình.
Nhưng cảm giác dễ chịu ấy thường chỉ là tạm thời. Nếu da đang viêm mạnh, hàng rào bảo vệ da đang yếu thì bất kỳ thứ gì tiếp xúc lên da, kể cả nước lá, cũng có thể trở thành yếu tố kích thích.
Nhìn Vào Căn Nguyên, Vì Sao Da Đang Yên Lại Thành Ra Khó Chịu?
Viêm da thường không tự nhiên mà xuất hiện. Tôi thấy nhiều trường hợp khởi phát khi cơ thể tích nhiệt, ăn uống thất thường, ngủ nghỉ kém, tinh thần căng thẳng hoặc tỳ phế suy yếu làm thấp tà lưu lại dưới da.
Khi phong kết với nhiệt, da hay ngứa, đỏ và càng gãi càng rát. Khi thấp tích lại lâu ngày, tổn thương dễ rỉ dịch, nổi mụn nước, dai dẳng mãi không yên; còn khi huyết táo kéo dài, da lại khô, nứt, bong vảy và rất dễ tái phát.
Vậy Tắm Nước Lá Có Thật Sự Tốt Không?
Câu trả lời là có thể hỗ trợ, nhưng không phải ai cũng hợp và không phải giai đoạn nào cũng nên dùng. Nếu bà con xem nước lá là cách làm dịu tạm thời, dùng đúng lúc, đúng tình trạng da thì còn có thể chấp nhận được.
Ngược lại, nếu da đang trợt, đang rỉ dịch, đang viêm đỏ nhiều mà vẫn tắm lá đậm đặc, ngâm lâu hoặc chà xát mạnh thì rất dễ làm bệnh nặng thêm. Tôi từng gặp không ít bà con ban đầu chỉ ngứa nhẹ, sau vài ngày tắm lá liên tục thì da bỏng rát, sưng đỏ và lan rộng hơn.
Khi Nào Có Thể Cân Nhắc, Khi Nào Nên Dừng Ngay?
- Chỉ nên cân nhắc khi da ngứa nhẹ, khô nhẹ, chưa có trợt loét hay rỉ dịch.
- Không nên dùng khi da đang sưng đỏ nhiều, có mụn nước, rỉ dịch, nứt đau hoặc chảy máu.
- Không nên áp dụng cho trẻ nhỏ, người có da quá nhạy cảm nếu chưa được hướng dẫn kỹ.
- Không dùng lá không rõ nguồn gốc, lá còn dính bụi bẩn, thuốc bảo vệ thực vật hoặc nấm mốc.
- Không nấu nước quá đặc, không tắm quá lâu và không chà mạnh lên vùng da viêm.
Nếu Vẫn Muốn Dùng, Bà Con Cần Giữ 4 Nguyên Tắc Này
- Dùng với mục đích hỗ trợ làm sạch và làm dịu da, không xem là giải pháp điều trị chính.
- Thử trước trên vùng da nhỏ, nếu thấy rát, đỏ hơn hoặc ngứa tăng thì phải dừng ngay.
- Chỉ dùng nước ấm vừa phải, không quá nóng vì nhiệt nóng dễ làm phong nhiệt bốc mạnh hơn.
- Sau khi tắm cần thấm khô nhẹ nhàng, tránh gãi, tránh kỳ cọ vì da viêm rất dễ tổn thương thêm.
Khi Triệu Chứng Trở Nặng, Bà Con Nên Làm Gì?
- Dừng ngay tất cả các loại nước lá, thuốc bôi tự pha hoặc mẹo dân gian đang dùng.
- Giữ vùng da khô thoáng, sạch nhẹ nhàng, không cào gãi dù ngứa nhiều.
- Tránh thực phẩm dễ làm cơ thể sinh nhiệt và thấp như đồ cay nóng, rượu bia, hải sản lạ nếu đang bùng viêm.
- Ngủ sớm, giảm căng thẳng vì tinh thần bất ổn thường làm cơn ngứa bùng lên rõ hơn.
- Đi thăm khám sớm nếu da đỏ lan nhanh, rỉ dịch nhiều, sưng đau, mất ngủ kéo dài hoặc ảnh hưởng sinh hoạt.
Muốn Da Ổn Hơn, Phải Chăm Từ Bên Trong
Trong kinh nghiệm điều trị của tôi qua nhiều năm gắn bó với y học cổ truyền, viêm da muốn yên lâu cần đi từ căn nguyên. Nghĩa là vừa làm dịu triệu chứng ngoài da, vừa thanh nhiệt, giải độc, dưỡng huyết và điều hòa lại tạng phủ để cơ địa bớt nhạy cảm.
Với hướng xử lý này, mục tiêu không phải chỉ là bớt ngứa vài hôm mà là giúp da ổn dần, bớt tái đi tái lại. Khi cơ thể bên trong được điều chỉnh tốt, làn da bên ngoài mới có cơ hội phục hồi bền hơn.
Nếu bà con đang băn khoăn viêm da của mình có nên tắm nước lá hay không, hoặc đã tắm rồi mà da đỏ hơn, ngứa hơn, rỉ dịch nhiều hơn thì nên được xem đúng tình trạng trước khi tiếp tục xử lý tại nhà. Nhiều năm thăm khám cho người bệnh da liễu, tôi hiểu rằng chỉ cần chọn sai cách chăm da ở giai đoạn đang bùng viêm thì bệnh rất dễ kéo dài hơn.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



