Hạ Cự Hư (ST39)

ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan
ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan
Quản trị viên Chuyên gia về Sức khỏe và Y tế 19/03/2026 lúc 10:57

Bà con thân mến, nếu ai thường xuyên khổ sở vì cái bụng dạ yếu, hễ ăn đồ lạ là đau quặn hay đi ngoài phân lỏng, thì huyệt Hạ cự hư chính là “vị cứu tinh” ngay trên đôi chân của mình.

Trong y học cổ truyền, việc tác động đúng cách vào vị trí này giúp điều hòa khí huyết và hỗ trợ chức năng đại tràng rất hiệu quả mà bà con có thể tự thực hiện tại nhà.

Huyệt Hạ cự hư dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Cái tên Hạ cự hư nghe có vẻ khó hiểu, nhưng bà con cứ hình dung “Hạ” là ở dưới, còn “Cự hư” là một khoảng trống lớn giữa các khối cơ cẳng chân. Đây là nơi hội tụ luồng khí rất mạnh mẽ, có khả năng thông suốt những bế tắc trong đường ruột của chúng ta.

Huyệt đạo này nằm trên đường kinh Vị nhưng lại là “cửa ngõ” quan trọng nhất của Đại trường (tức là ruột già). Điều này giải thích vì sao khi tôi thăm khám, chỉ cần ấn vào vùng này mà bà con thấy đau tức, thì thường là dấu hiệu của việc đại tràng đang có vấn đề.

Vai trò chính của Hạ cự hư là điều hòa sự lưu thông, giúp cơ thể tống tiễn những chất cặn bã và hơi thừa ra ngoài một cách nhẹ nhàng nhất, giúp bụng dạ không còn ấm ách.

Công năng và cơ chế tác động của huyệt Hạ cự hư

Trong hơn 40 năm làm nghề, tôi thấy huyệt đạo này có công dụng rất hay trong việc “dọn dẹp” những thấp nhiệt (nóng ẩm) tích tụ gây ra tình trạng viêm nhiễm ở đường tiêu hóa.

  • Hỗ trợ giảm nhanh các cơn đau bụng quặn do viêm đại tràng hoặc rối loạn tiêu hóa.
  • Giúp ổn định tình trạng đi ngoài, cải thiện việc đi phân sống hoặc kiết lỵ.
  • Làm nhẹ bớt các triệu chứng tê mỏi hoặc đau nhức dọc theo cẳng chân xuống bàn chân.
  • Kích thích nhu động ruột hoạt động nhịp nhàng, giảm bớt áp lực cho hệ thống tiêu hóa phía dưới.

Về mặt khoa học, khi bà con tác động vào đây sẽ kích thích hệ thần kinh điều khiển cơ trơn ở ruột, giúp giảm co thắt và tăng cường tuần hoàn máu, từ đó hỗ trợ niêm mạc ruột mau phục hồi.

Khi nào bà con nên ứng dụng huyệt Hạ cự hư?

Tôi thường khuyên bà con nên chú ý đến huyệt đạo này khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu báo động về đường tiêu hóa dưới mà dùng thuốc Tây mãi chưa ổn định.

  • Dùng khi bị đau bụng âm ỉ hoặc quặn thắt vùng bụng dưới sau khi ăn đồ lạnh, đồ sống.
  • Phù hợp với những người bị viêm đại tràng mãn tính, bụng dạ thường xuyên chướng hơi, đầy đầy.
  • Ứng dụng hỗ trợ cho người già bị táo bón lâu ngày do chức năng bài tiết suy giảm.
  • Hỗ trợ giảm đau trong các trường hợp đau thần kinh tọa có biểu hiện lan xuống mặt ngoài chân.

Tuy nhiên, bà con cần nhớ rằng huyệt đạo chỉ phát huy tác dụng tốt nhất khi bệnh ở mức độ nhẹ hoặc dùng để hỗ trợ điều hòa lâu dài, không nên quá lạm dụng khi bệnh đang ở giai đoạn cấp tính nặng.

Cách chăm sóc và lưu ý khi tác động huyệt Hạ cự hư

Cách làm đúng và an toàn

  • Xác định huyệt: Từ điểm lõm dưới gối (Độc tỵ) đo thẳng xuống khoảng một gang tay rưỡi, nằm ở phía ngoài xương chày.
  • Dùng đầu ngón tay cái ấn một lực vừa phải, sau đó day tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ.
  • Thực hiện mỗi bên chân khoảng 2-3 phút, mỗi ngày có thể làm 2 lần vào buổi sáng và tối.
  • Giữ tinh thần thoải mái, hơi thở đều đặn trong lúc thực hiện để khí huyết dễ dàng lưu thông.

Những điều bà con cần lưu ý

  • Không bấm huyệt khi vừa ăn quá no hoặc đang trong trạng thái quá đói, mệt lả.
  • Tuyệt đối không tác động nếu vùng da quanh huyệt đang bị lở loét, sưng đỏ hoặc có vết thương hở.
  • Nếu bị đau bụng kèm sốt cao, nôn mửa hoặc đi ngoài ra máu, bà con cần đi khám ngay tại các cơ sở y tế.
  • Phụ nữ đang mang thai cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tự ý tác động vào các huyệt vùng chân.

Bà con ạ, việc dùng huyệt đạo như Hạ cự hư cũng giống như việc ta chăm sóc một cái cây, cần sự kiên trì và lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày. Hy vọng những chia sẻ này của tôi sẽ giúp bà con có thêm một cách tự bảo vệ sức khỏe thật an toàn và hiệu quả.

Cập nhật lúc: 10:57 - 19/03/2026
Chia sẻ bài viết:
Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan
Thạc sĩ, Bác sĩ
Nguyễn Thị Tuyết Lan

Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh

Cùng tham gia cộng đồng với bác sĩ Tuyết Lan
Để tìm hiểu cách trị bệnh và thực hành dưỡng sinh - Sống khỏe mạnh từ gốc.
Bác Sĩ Lan - Trị Bệnh & Dưỡng Thân
24,6K thành viên