Bác Sĩ Lan Kiểm Tra Quy Trình Sản Xuất Dược Liệu Tại Nhà Máy Bông Sen Vàng Hà Giang
Trong chuyến công tác vừa qua tại Hà Giang, tôi cùng đội ngũ bác sĩ Thuốc dân tộc đã dành thời gian làm việc trực tiếp tại nhà máy sản xuất, sơ chế, bào chế dược liệu của Công ty Cổ phần Bông Sen Vàng. Với tôi, đây không chỉ là một hoạt động chuyên môn định kỳ mà còn là một bước kiểm chứng cần thiết để trả lời cho câu hỏi rất căn bản: Những vị thuốc mà tôi đang dùng cho người bệnh thực sự đã đi qua một hành trình như thế nào?

Tôi không chỉ tin vào hồ sơ, tôi muốn tự mình kiểm chứng
Làm nghề hơn 40 năm, tôi đã rút ra một điều: Chất lượng dược liệu không thể đánh giá hoàn toàn qua giấy tờ.
Tôi luôn quan niệm, người thầy thuốc không chỉ chữa bệnh, mà còn phải chịu trách nhiệm với từng vị thuốc mình sử dụng. Muốn làm được điều đó, không có cách nào khác ngoài việc trực tiếp đi, trực tiếp nhìn, trực tiếp đánh giá. Có những thứ chỉ khi đứng tận nơi, quan sát tận mắt, thậm chí chạm tay vào dược liệu, tôi mới có thể đưa ra nhận định chính xác.
Chính vì vậy, khi có cơ hội, tôi luôn lựa chọn đi thực tế:
- Để xem dược liệu được xử lý ra sao
- Để hiểu quy trình có thực sự giữ được dược tính hay không
- Và để biết mình có thể yên tâm đến đâu khi đưa vào điều trị
Chuyến đi này cũng là một phần trong mục tiêu dài hạn của chúng tôi: Chuẩn hóa dược liệu, kiểm soát chất lượng đầu vào và từng bước nâng cao hiệu quả điều trị bằng Y học cổ truyền theo hướng bài bản, bền vững. Và hơn hết, điều tôi mong muốn vẫn rất giản dị là làm sao để mỗi người bệnh khi sử dụng thuốc có thể yên tâm – không chỉ vì lời bác sĩ nói mà vì đằng sau đó là cả một quá trình được kiểm chứng rõ ràng.

Quy trình sản xuất – điều tôi quan tâm không phải là quy mô mà là cách làm
Khi bước vào nhà máy, điều tôi chú ý không phải là sự hiện đại hay quy mô lớn nhỏ mà là tính khoa học trong tổ chức và sự cẩn trọng trong từng công đoạn.
Tại đây, các khu vực được phân tách rõ ràng:
- Khu tiếp nhận và kiểm tra dược liệu
- Khu làm sạch, phân loại
- Khu sơ chế riêng theo từng nhóm dược liệu
- Khu bào chế
- Khu bảo quản
Tôi đánh giá cao cách họ vận hành theo quy trình một chiều, hạn chế tối đa nhiễm chéo. Với tôi, đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà là biểu hiện của tư duy làm nghề nghiêm túc.
Sơ chế – nơi tôi dành nhiều thời gian quan sát nhất
Bởi tôi hiểu rất rõ: Một vị thuốc sau khi rời khỏi tự nhiên, nếu không được xử lý đúng cách, dược tính sẽ hao hụt rất nhanh.

Tại nhà máy, tôi quan sát từng cách họ xử lý:
- Có vị được phơi tự nhiên để giữ “khí”
- Có vị được sấy kiểm soát nhiệt độ
- Có vị phải sao tẩm theo đúng nguyên tắc cổ truyền
Điều khiến tôi ghi nhận là họ không làm đồng loạt, mà tùy từng dược liệu để áp dụng phương pháp phù hợp. Đó là cách làm của người hiểu nghề chứ không phải làm theo kiểu công nghiệp hóa đơn thuần.
Bào chế – Cần hiện đại nhưng không được đánh mất bản chất
Ở khâu bào chế, tôi nhìn thấy sự kết hợp giữa nguyên lý Y học cổ truyền và hệ thống máy móc hỗ trợ.

Tôi luôn có một quan điểm rất rõ: Hiện đại là cần thiết nhưng không được làm mất đi bản chất của dược liệu. Một vị thuốc nếu bị “xử lý quá tay” thì dù hình thức đẹp đến đâu cũng không còn giá trị điều trị thực sự.
Qua quan sát, tôi nhận thấy những người trực tiếp làm công tác dược liệu tại nhà máy đang cố gắng giữ được sự cân bằng này – điều không dễ, nhưng rất quan trọng.
Quy trình bảo quản dược liệu được kiểm soát chặt chẽ đến từng chi tiết nhỏ
Khu vực bảo quản được phân tách rõ ràng theo từng nhóm dược liệu, với hệ thống kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm nghiêm ngặt – bởi chỉ cần sai lệch nhỏ, dược liệu rất dễ biến chất, mất tác dụng, thậm chí sinh nấm mốc.
Tôi đặc biệt chú ý đến cách họ sắp xếp dược liệu theo lô, theo thời gian thu hái, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng – điều này thể hiện một tư duy làm nghề rất bài bản, không làm theo cảm tính. Với tôi, một thang thuốc tốt không chỉ nằm ở bài thuốc hay, mà bắt đầu từ chính khâu bảo quản như vậy – khi dược liệu được “giữ gìn đúng cách”thì mới có thể trao đến tay người bệnh một giá trị chữa lành trọn vẹn và an toàn.

Sau khi trực tiếp làm việc tại nhà máy, tôi có thể nói rằng: Tôi yên tâm hơn về quy trình sản xuất dược liệu tại đây, càng thêm chắc chắn về nguồn gốc dược liệu tôi đang dùng cho bà con.
Chuyến công tác tại Hà Giang khép lại, nhưng với tôi, đó không phải là điểm dừng. Nó là một phần trong hành trình mà tôi và đội ngũ đang theo đuổi: Chuẩn hóa dược liệu để nâng cao hiệu quả điều trị một cách bền vững. Và tôi tin rằng, khi người thầy thuốc đi đến tận gốc của dược liệu thì mỗi thang thuốc gửi đến tay người bệnh sẽ không chỉ là một phương pháp điều trị mà còn là một sự đảm bảo được xây dựng từ hiểu biết và trách nhiệm.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



