Viêm Loét Dạ Dày Dương Tính HP Dùng Nghệ Tươi Thế Nào Cho Đúng
Trong tuần qua, tôi có chia sẻ một mẹo nhỏ rất đời thường: hấp vài lát nghệ tươi trong nồi cơm để giúp “giữ ấm tỳ vị”, hỗ trợ tiêu hoá nhẹ nhàng. Nhiều bà con đọc xong thấy hay, nhưng khi đã nội soi ra viêm loét dạ dày và dương tính HP thì lại băn khoăn: vậy có nên dùng nghệ không, và dùng sao cho đúng để không làm dạ dày khó chịu hơn.
Thực ra, với trường hợp viêm loét dạ dày có HP, bà con cần hiểu một điều quan trọng: nghệ chỉ là biện pháp hỗ trợ giúp niêm mạc dạ dày “dễ chịu” hơn, chứ không phải là cách để tự diệt HP. HP là vi khuẩn bám sâu ở lớp nhầy niêm mạc, nên điều trị hiệu quả thường phải theo phác đồ của bác sĩ (đặc biệt là thuốc ức chế tiết acid và kháng sinh khi có chỉ định). Nếu bà con chỉ uống nghệ mà bỏ điều trị theo hướng dẫn, loét có thể kéo dài, dễ tái phát, thậm chí biến chứng.
Theo Đông y, viêm loét dạ dày kèm HP hay gặp nền “Tỳ Vị hư”, khí cơ trệ, hoặc hàn nhiệt lẫn lộn: ăn vào đầy tức, ợ hơi, đau âm ỉ, người mệt, kém ăn. Nghệ (khương hoàng) tính ôn, vị cay đắng nhẹ, đi vào Can – Tỳ – Vị, có xu hướng hành khí, hoạt huyết, chỉ thống, giúp vùng thượng vị bớt “trệ”, bớt đau tức. Nhưng cũng vì tính ôn và hành khí, nếu dùng quá mạnh, quá đặc, hoặc dùng lúc dạ dày đang đau rát nhiều, bà con có thể thấy nóng ruột, cồn cào, xót hơn.
Dưới góc nhìn hiện đại, hoạt chất curcumin trong nghệ có đặc tính chống viêm và chống oxy hoá, hỗ trợ quá trình lành niêm mạc. Một số người dùng đúng cách thấy giảm cảm giác đầy bụng, dễ chịu hơn sau ăn. Tuy nhiên, curcumin không thay thế thuốc diệt HP, và nếu dùng dạng quá đậm/đặc khi dạ dày đang loét sâu, cơ địa nhạy cảm, bà con vẫn có thể bị kích ứng.
Vậy nếu bà con muốn dùng nghệ để hỗ trợ trong giai đoạn viêm loét dạ dày có HP, tôi thường khuyên theo nguyên tắc “nhẹ – đều – đúng thời điểm” như sau:
- Ưu tiên cách dùng nhẹ qua bữa ăn: như vài lát nghệ tươi nấu cùng cơm hoặc chế biến trong món ăn. Cách này thường “êm” hơn so với uống nghệ sống đặc.
- Nếu bụng đang đau rát, cồn cào, ợ chua nhiều: nên tạm tránh uống nghệ tươi sống hoặc nghệ pha đặc; chỉ dùng dạng rất nhẹ trong thức ăn và theo dõi phản ứng.
- Không dùng lúc đói. Dạ dày đang viêm loét mà đưa chất có tính “kích hoạt tiêu hoá” khi rỗng dễ làm cồn cào hơn.
- Không lạm dụng ngày nào cũng uống thật đậm. Dạ dày loét cần sự “dịu” và đều đặn, không cần nóng vội.
- Nếu bà con đang dùng thuốc theo phác đồ HP: nghệ chỉ nên xem như hỗ trợ, và nên dùng cách xa thời điểm uống thuốc để dạ dày dễ chịu hơn.
Bà con cũng lưu ý giúp tôi vài trường hợp nên thận trọng hoặc tránh dùng nghệ theo đường uống: đang có dấu hiệu xuất huyết tiêu hoá (nôn ra máu, đi ngoài phân đen), đau dữ dội tăng nhanh, sụt cân nhanh, thiếu máu, hoặc đang mang thai 3 tháng đầu. Khi có các dấu hiệu này, ưu tiên đi khám sớm để xử trí đúng, không tự xoay xở ở nhà.
Tóm lại, với viêm loét dạ dày dương tính HP, nghệ có thể hỗ trợ làm dịu và giúp niêm mạc phục hồi nếu dùng đúng cách, nhưng bà con vẫn cần điều trị HP theo hướng dẫn chuyên môn để tránh dai dẳng và tái phát. Nếu bà con nói rõ giúp tôi: mức độ loét, triệu chứng hiện tại (đau rát, ợ chua, đầy bụng, buồn nôn…), và đang dùng thuốc gì, tôi sẽ hướng dẫn cách dùng nghệ “êm” và phù hợp hơn để không làm dạ dày khó chịu.
Nếu bà con cần tôi tư vấn kỹ hơn theo đúng kết quả nội soi và tình trạng đang gặp, bà con vui lòng liên hệ 0904.778.682 để tôi hướng dẫn an toàn, nhẹ nhàng, phù hợp từng trường hợp.
Và nếu bà con muốn đọc lại mẹo hấp nghệ trong nồi cơm để dùng theo hướng “dưỡng dạ dày” hằng ngày cho đúng, bà con có thể xem thêm tại bài chia sẻ nấu cơm với nghệ tươi.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh



