Matcha Có Gây Mất Ngủ Không Và Ai Nên Hạn Chế Uống
Nhiều bà con hỏi tôi rằng: uống một ly matcha cho tỉnh táo mà lại lo tối nay trằn trọc không ngủ được thì có nên không. Có người vừa uống xong đã thấy tim đập nhanh hơn một chút, trong lòng bồn chồn nên bắt đầu hoang mang.
Tôi hiểu cảm giác đó lắm. Khi cơ thể đang nhạy cảm với giấc ngủ, chỉ cần một thay đổi nhỏ cũng khiến bà con lo “lỡ uống sai lại mất ngủ thêm”. Nhưng thật ra, không phải ai uống matcha cũng giống nhau.
Matcha tác động đến cơ thể ra sao mà có người mất ngủ, có người lại không?
Theo Tây y, matcha thực chất là bột trà xanh nghiền mịn, có chứa caffeine – chất kích thích hệ thần kinh trung ương. Caffeine giúp tỉnh táo, tăng tập trung, nhưng với người nhạy cảm, nó có thể làm tim đập nhanh, khó thư giãn và khó vào giấc ngủ.
Tuy nhiên, trong matcha còn có L-theanine – một hoạt chất giúp thư giãn nhẹ, làm dịu phần nào cảm giác căng thẳng. Vì vậy, có người uống thấy tỉnh táo nhưng vẫn dễ chịu, không hề mất ngủ.
- Người nhạy với caffeine: dễ bồn chồn, khó ngủ.
- Người ít nhạy cảm: uống buổi sáng thấy tập trung hơn.
- Uống sát giờ ngủ hoặc lúc bụng đói: dễ gây cồn cào, trằn trọc.
Theo Đông y, trà xanh nói chung có tính thanh, hơi hàn. Nếu Tỳ Vị yếu, khí huyết không điều hòa hoặc tâm thần đang bất an, dùng không đúng thời điểm có thể khiến “tâm khó an”, sinh bứt rứt, khó ngủ. Nhưng nếu cơ thể đang khỏe, uống đúng giờ, liều lượng vừa phải thì vẫn dung nạp tốt.
Vì vậy, câu trả lời không phải là “matcha chắc chắn gây mất ngủ” hay “ai cũng uống được”, mà phụ thuộc nhiều vào cơ địa và thời điểm dùng.
Những lựa chọn xoay quanh matcha để bà con dùng cho phù hợp
Matcha nguyên chất – dùng đúng thời điểm vẫn có thể phù hợp
Đặc tính: vị hơi đắng nhẹ, hậu ngọt, cảm giác tỉnh táo khá rõ sau khi uống.
Xu hướng sử dụng: phù hợp khi uống buổi sáng hoặc đầu giờ chiều; nên hạn chế nếu bà con đang mất ngủ, hay hồi hộp hoặc định uống vào buổi tối.
- Matcha pha loãng
Dễ chịu hơn, ít gây “bốc” thần kinh; vẫn có thể khiến người nhạy cảm thấy khó ngủ nếu uống muộn.
- Matcha pha đậm
Tỉnh táo nhanh nhưng dễ làm tim đập nhanh, bồn chồn ở người nhạy caffeine.
Matcha pha sữa – cảm giác êm hơn nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mất ngủ
Đặc tính: béo nhẹ, dịu vị đắng, cảm giác “mềm” hơn so với uống nguyên chất.
Xu hướng sử dụng: có thể phù hợp hơn với người dễ cồn cào dạ dày; tuy nhiên nếu uống buổi tối vẫn có khả năng ảnh hưởng giấc ngủ.
- Matcha latte
Cảm giác êm bụng hơn, nhưng nếu uống quá ngọt có thể gây hưng phấn rồi mệt mỏi về sau.
- Trà sữa matcha
Ngon miệng, dễ uống, nhưng hàm lượng caffeine và đường có thể khiến một số bà con khó ngủ hơn.
Trường hợp nên hạn chế matcha
Đặc tính: khi cơ thể đang nhạy cảm, chỉ một lượng nhỏ cũng có thể gây bứt rứt.
Xu hướng sử dụng: nên hạn chế nếu bà con đang mất ngủ kéo dài, lo âu, tim đập nhanh hoặc đang trong giai đoạn cần ổn định giấc ngủ.
- Matcha uống sau 15–16 giờ
Dễ làm khó vào giấc ngủ ở người nhạy cảm, dù trước đó vẫn uống bình thường.
Tôi hiểu mỗi người mỗi khác, không ai giống ai. Nếu bà con muốn được lắng nghe và định hướng kỹ hơn, cứ để lại thông tin tôi tư vấn.
Lắng nghe cơ thể để điều chỉnh cho phù hợp
Sau khi uống matcha, bà con nên để ý xem cơ thể phản ứng thế nào: có hồi hộp, bứt rứt, khó ngủ hay không. Nếu lặp lại nhiều lần cùng một biểu hiện, đó là tín hiệu cơ thể đang không dung nạp tốt.
Nếu đang trong giai đoạn mất ngủ, lo âu hoặc sức khỏe suy nhược, tốt nhất nên giảm tần suất hoặc tạm ngưng để giấc ngủ ổn định lại. Khi giấc ngủ đã cải thiện, có thể cân nhắc dùng lại vào buổi sáng và theo dõi thêm.
Tóm lại, matcha có thể gây mất ngủ ở một số người, đặc biệt khi uống muộn hoặc cơ địa nhạy cảm với caffeine. Nhưng cũng có nhiều bà con vẫn dùng được nếu biết chọn thời điểm và cách uống phù hợp. Quan trọng nhất là hiểu cơ thể mình cần gì, thay vì áp dụng chung một câu trả lời cho tất cả. Nếu bà con đang mất ngủ kéo dài hoặc băn khoăn không biết tình trạng của mình có nên tiếp tục dùng hay không, có thể chủ động trao đổi trực tiếp với tôi qua số 0904.778.682 để được hướng dẫn cụ thể hơn.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



