Nỗi Băn Khoăn “Bao Lâu Thì Khỏi?” Và Điều Tôi Muốn Bà Con Hiểu Rõ
Bà con thân mến, suốt mấy chục năm khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền, tôi gặp không biết bao nhiêu người bước vào phòng khám với một câu hỏi duy nhất: “Bác sĩ ơi, bao lâu thì khỏi?” Nghe thì rất quen, và cũng rất dễ hiểu thôi, bởi ai trong chúng ta khi ốm đau mà chẳng mong sớm khỏe để tiếp tục cuộc sống, công việc, lo cho gia đình. Nhưng đôi khi, chính vì quá sốt ruột muốn khỏi nhanh mà bà con dễ rơi vào sai lầm – đó là chỉ chăm chăm vào tốc độ, mà quên mất điều cốt lõi nhất: phải chẩn đoán đúng trước khi dùng thuốc.
Trong Đông y, thuốc tốt chỉ là phương tiện, còn chẩn đúng bệnh mới là gốc. Chẩn sai, thì thuốc hay đến mấy cũng có thể làm hại người. Cơ thể là một hệ thống sống, khi đã mất cân bằng thì không thể “ép” nó hồi phục bằng cách nóng vội. Chữa đúng mới bền lâu, bà con ạ.
Chẩn Đúng – Gốc Rễ Quan Trọng Nhất Trong Điều Trị Đông Y
Nhiều người nghĩ chẩn đoán chỉ là gọi tên bệnh: viêm dạ dày, đau đầu, mất ngủ… nhưng trong Y học cổ truyền, chẩn đoán là biện chứng luận trị. Nghĩa là nhìn sâu vào âm – dương, tạng – phủ, khí – huyết, tà – chính để hiểu rõ bản chất rối loạn.
Để điều trị đúng, tôi phải biết rất nhiều điều về cơ thể bà con:
- Là tỳ hư hay vị nhiệt?
- Khí uất hay thực hỏa?
- Do hàn tà xâm nhập hay âm hư sinh nhiệt?
- Bệnh cấp tính hay mạn tính?
- Tạng nào bị ảnh hưởng – can, tỳ, tâm hay thận?
Tất cả đều được xác định qua tứ chẩn: vọng – văn – vấn – thiết. Mỗi ánh mắt quan sát lưỡi, mỗi câu hỏi nhỏ về thói quen ăn ngủ, mỗi nhịp mạch đều là thông tin quý giá. Nếu vội vàng, rất dễ chẩn sai – mà chẩn sai là điều trị sai.
Vì Sao Tôi Luôn Nói: “Chẩn Đúng Quan Trọng Hơn Thuốc Hay”
Trong Đông y, một bài thuốc luôn có “quân – thần – tá – sứ”. Nhưng nếu chọn sai vị “quân” – tức vị chủ lực điều trị, cả thang thuốc sẽ trở nên vô nghĩa.
Chẩn đúng giúp:
- Định đúng phép trị: sơ can, kiện tỳ, ôn trung, thanh nhiệt… mỗi phép tương ứng một bài thuốc khác nhau.
- Tránh phản tác dụng: người âm hư mà dùng thuốc tả mạnh có thể suy kiệt thêm; người nhiệt mà dùng thuốc ôn bổ sẽ làm hỏa bốc, khó chịu tăng lên.
- Cá thể hóa bài thuốc: cùng một bệnh nhưng mỗi người là một thể trạng, không ai giống ai.
Để bà con hình dung dễ hơn, tôi kể một ví dụ rất quen: hai người cùng đau vùng thượng vị.
- Một người: ợ chua, rêu lưỡi vàng → thể nhiệt thực → cần thanh nhiệt, tả hỏa.
- Người kia: sợ lạnh, rêu lưỡi trắng, bụng lạnh → thể tỳ hư hàn → cần ôn bổ, kiện tỳ.
Nếu dùng sai thuốc – người hàn dùng thuốc thanh nhiệt hoặc người nhiệt dùng thuốc ôn bổ – bệnh không những không giảm mà còn nặng thêm.
Hậu Quả Khi Chạy Theo “Tốc Độ Khỏi Bệnh”
Tôi đã gặp nhiều trường hợp vì nóng vội mà tự ý dùng thuốc theo quảng cáo, dẫn đến:
- Bệnh kéo dài vì thuốc không trúng.
- Cơ thể rối loạn vì thuốc sai làm tổn thương tạng phủ.
- Mất niềm tin vì uống hoài không đỡ.
- Tốn kém thời gian và tiền bạc vào những “giải pháp nhanh” nhưng không đúng bản chất.
Để Bà Con Và Thầy Thuốc Cùng Đi Đúng Hướng
Tôi luôn nói với bà con: Đã đi khám thì hãy kiên nhẫn. Khi tôi hỏi kỹ, xem lưỡi, bắt mạch kỹ… đó không phải là “câu giờ”, mà là trách nhiệm của người thầy thuốc.
Bà con cũng đừng chọn bác sĩ hoặc thuốc chỉ vì lời quảng cáo “khỏi nhanh”. Hãy hỏi rõ:
- Tôi thuộc thể bệnh nào?
- Phép trị của tôi là gì?
- Mục tiêu điều trị là giảm triệu chứng tạm thời hay phục hồi tạng phủ?
Nếu người thầy thuốc trả lời rõ ràng, bà con có thể yên tâm đồng hành.
Lời Nhắn Gửi Từ Tôi – Bác Sĩ Tuyết Lan
Bà con ạ, chữa bệnh là giữ gìn sức khỏe và mệnh mạng của mình. Đừng chạy theo tốc độ mà quên mất nền tảng: chẩn đúng – trị đúng. Thuốc tốt không phải là thuốc đắt, mà là thuốc phù hợp với chính cơ thể mình.
Tôi luôn mong bà con tìm được người thầy thuốc biết lắng nghe, biết tỉ mỉ, biết biện chứng luận trị – bởi chữa bệnh không chỉ là chuyên môn mà còn là đạo đức.
Nếu bà con cần một người đồng hành trong hành trình phục hồi sức khỏe, cứ tìm đến tôi. Tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và hỗ trợ.
Chúc bà con mạnh khỏe, ăn ngon, ngủ yên, tạng phủ an hòa.
Bác sĩ Tuyết Lan – Thuốc Dân Tộc

Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



