Rối Loạn Tiền Đình Nên Ăn Gì Và Kiêng Gì
Bà con thân mến, trong những năm làm nghề, tôi gặp không ít người bị chóng mặt, quay cuồng, đi không vững mà lúc nào cũng thấp thỏm một câu hỏi: “Giờ tôi nên ăn gì, kiêng gì để đỡ hơn?”. Có người vì quá lo mà kiêng đủ thứ, ăn uống ngày càng nghèo nàn, cơ thể thì lại càng mệt.
Thực ra, ăn uống đúng cách có thể giúp cơ thể ổn định hơn, nhưng nếu hiểu sai và kiêng khem cực đoan thì chính chúng ta lại tự làm mình suy yếu. Hôm nay, tôi chia sẻ cùng bà con cách nhìn tổng thể, để ăn uống hỗ trợ cơ thể một cách bền vững, không quá đà.
Ăn uống đúng giúp cơ thể bớt “chao đảo” như thế nào?
Với những người hay chóng mặt, hoa mắt, cảm giác quay cuồng, ăn uống ảnh hưởng rất rõ đến khả năng hồi phục. Theo Tây y, chế độ ăn liên quan trực tiếp đến huyết áp, đường huyết, tuần hoàn máu lên não và hoạt động của hệ thần kinh. Khi cơ thể thiếu chất, thiếu nước hoặc ăn quá mặn, quá ngọt, quá kích thích, các triệu chứng dễ bùng lên hơn.
Còn theo Đông y, tình trạng này thường liên quan đến Can – Thận – Tỳ. Khi Tỳ vận hóa kém, đàm thấp tích lại; khi khí huyết hư, não bộ không được nuôi dưỡng đầy đủ; khi Can dương bốc lên, đầu óc càng dễ “choáng váng”. Ăn uống hợp lý giúp kiện Tỳ, dưỡng huyết, làm cho khí huyết lưu thông hài hòa hơn. Tuy nhiên, tôi cũng nhắc bà con: ăn uống tốt không đồng nghĩa là ăn vào sẽ khỏi bệnh.
- Giúp ổn định huyết áp và đường huyết.
- Hỗ trợ tuần hoàn máu lên não tốt hơn.
- Giảm tình trạng mệt mỏi, suy nhược.
- Hạn chế yếu tố làm triệu chứng nặng thêm.
Từ nguyên tắc chung đó, tôi sẽ gợi ý cho bà con một số nhóm thực phẩm dễ áp dụng, có thể xoay vòng linh hoạt theo từng giai đoạn và cơ địa của mình.
Chọn thực phẩm thế nào để cơ thể được nâng đỡ nhẹ nhàng?
Nhóm thực phẩm hỗ trợ tuần hoàn và nuôi dưỡng thần kinh
Đặc tính: Giàu vitamin nhóm B, sắt, omega-3 và các vi chất cần thiết cho hệ thần kinh và mạch máu.
Xu hướng sử dụng: Nên ưu tiên khi cơ thể mệt mỏi, hay hoa mắt; với người có cơ địa nóng trong thì chọn cách chế biến thanh đạm, hạn chế chiên rán.
- Cá hồi
Sau khi ăn thường thấy nhẹ bụng, nếu chế biến đơn giản sẽ không gây đầy trướng.
- Cá thu
Dễ tiêu nếu kho nhạt hoặc hấp, ít gây nặng bụng.
- Trứng gà
Tạo cảm giác no vừa phải, không quá nặng nề nếu ăn lượng hợp lý.
- Hạt óc chó
Dùng lượng nhỏ giúp bổ sung chất béo tốt, ít gây đầy nếu nhai kỹ.
- Hạnh nhân
Tạo cảm giác chắc bụng, phù hợp làm bữa phụ nhẹ.
Nhóm rau xanh và củ quả tươi giúp cơ thể “mát” và nhẹ
Đặc tính: Giàu chất xơ, vitamin C, kali; giúp điều hòa huyết áp và hỗ trợ chuyển hóa.
Xu hướng sử dụng: Phù hợp ở hầu hết các giai đoạn; với người hay lạnh bụng nên nấu chín thay vì ăn sống.
- Rau cải xanh
Ăn vào cảm giác thanh nhẹ, ít gây đầy hơi nếu nấu mềm.
- Bông cải xanh
Giúp no lâu nhưng không nặng bụng nếu hấp hoặc luộc.
- Cà rốt
Dễ ăn, vị ngọt tự nhiên, ít gây khó chịu đường tiêu hóa.
- Bí đỏ
Nấu chín mềm, dễ tiêu, tạo cảm giác ấm bụng.
- Táo
Là món trái cây nhẹ, thường không gây kích thích dạ dày.
Nhóm ngũ cốc nguyên cám và thực phẩm thanh đạm
Đặc tính: Cung cấp năng lượng bền vững, giàu chất xơ, giúp đường huyết ổn định hơn.
Xu hướng sử dụng: Nên dùng thay dần tinh bột tinh chế; với người tiêu hóa yếu cần ăn chậm, nhai kỹ.
- Gạo lứt
No lâu, nhưng nếu ăn quá nhiều có thể hơi cứng bụng với người Tỳ yếu.
- Yến mạch
Tạo cảm giác êm bụng nếu nấu mềm, thích hợp buổi sáng.
- Bánh mì nguyên cám
Ít gây tăng đường huyết đột ngột, dễ kết hợp nhiều món.
- Đậu xanh
Nấu chín mềm giúp nhẹ bụng, dễ tiêu.
- Đậu đen
Khi nấu kỹ thường tạo cảm giác ấm và dễ chịu hơn.
Tôi hiểu mỗi người mỗi khác, không ai giống ai. Nếu bà con muốn được lắng nghe và định hướng kỹ hơn, cứ để lại thông tin tôi tư vấn.
Áp dụng thế nào để không rơi vào kiêng khem cực đoan?
Khi bắt đầu điều chỉnh ăn uống, bà con đừng thay đổi quá đột ngột. Cơ thể cần thời gian thích nghi, và mỗi người có một nền tảng hư – thực – hàn – nhiệt khác nhau.
- Không áp dụng máy móc theo người khác.
- Theo dõi phản ứng cơ thể sau mỗi thay đổi.
- Điều chỉnh linh hoạt theo giai đoạn bệnh: khi đang chóng mặt nhiều nên ăn nhẹ, dễ tiêu; khi ổn định có thể đa dạng hơn.
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá, cà phê đậm đặc.
- Nếu xuất hiện ngất xỉu, đau đầu dữ dội, yếu liệt tay chân, nói khó, sụt cân bất thường… cần đi khám ngay.
Bà con nhớ rằng, ăn uống chỉ là một phần trong bức tranh chăm sóc sức khỏe tổng thể. Ngủ đủ, vận động nhẹ nhàng, giữ tinh thần thư thái mới là nền tảng lâu dài. Đừng ép mình vào một chế độ quá khắt khe, mà hãy chọn cách ăn vừa sức, đều đặn và phù hợp với cơ thể.
Nếu bà con còn băn khoăn về tình trạng của mình, có thể chủ động trao đổi trực tiếp với tôi hoặc gọi tới số 0904.778.682 để được tư vấn cụ thể hơn. Tôi luôn ở đây, đồng hành cùng bà con trên hành trình chăm sóc sức khỏe bền vững.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



