Vì Sao Viêm Da Cơ Địa Tái Phát Mỗi Khi Đổi Thời Tiết?
Viêm da cơ địa là tình trạng dễ lặp đi lặp lại, nhất là lúc giao mùa, khi trời hanh khô, lạnh đột ngột hoặc nóng ẩm kéo dài. Nhiều bà con thấy da đang yên lại bỗng đỏ lên, ngứa rát, khô nứt rồi gãi nhiều đến mất ngủ.
Qua nhiều năm thăm khám, tôi nhận thấy đổi thời tiết không chỉ làm da khó chịu bên ngoài. Nó còn khuấy động phần căn nguyên bên trong, khiến bệnh cũ dễ bùng lại nếu cơ thể đang suy yếu.
Căn nguyên vì sao bệnh hay bùng lên khi thời tiết thay đổi?
Phong tà dễ động, bì phu khó yên
Khi khí trời thay đổi thất thường, phong tà rất dễ xâm nhập qua da. Một khi bì phu đang yếu sẵn, da sẽ nổi ngứa, đỏ rát, châm chích hoặc bong tróc nhanh hơn người bình thường.
Phong có tính hay di chuyển và dễ làm bệnh phát ra đột ngột. Vì vậy có bà con hôm trước da còn ổn, hôm sau trở lạnh là ngứa lan ra nhiều vùng.
Tỳ yếu sinh thấp, thấp lâu ngày hóa nhiệt
Nhiều trường hợp viêm da cơ địa tái đi tái lại không chỉ nằm ở da mà còn liên quan đến tỳ vị vận hóa kém. Tỳ yếu thì thấp tích lại, thấp uất lâu ngày hóa nhiệt, dồn ra ngoài da thành mẩn đỏ, rịn dịch, ngứa nhiều.
Lúc trời nồm ẩm hoặc oi bức, thấp nhiệt lại càng dễ bốc lên. Đó là lý do không ít bà con cứ đến mùa nóng ẩm là da viêm nhiều hơn, cảm giác bứt rứt cũng tăng rõ.
Huyết hư khiến da khô, gặp hanh lạnh là bùng phát
Có bà con da ít rịn dịch nhưng rất khô, nứt, sần và ngứa tăng về đêm. Dạng này thường liên quan đến huyết không đủ nuôi dưỡng bì phu, nên da mất độ mềm ẩm tự nhiên.
Khi trời lạnh hoặc hanh khô, lớp da vốn đã yếu càng dễ mất ẩm và nứt rát. Càng gãi nhiều thì tổn thương càng sâu, bệnh càng khó yên.
Phế không điều hòa thì da mất hàng rào bảo vệ
Phế chủ bì mao, khi phế khí không vững thì da cũng giảm khả năng chống đỡ với thay đổi từ bên ngoài. Gặp gió lạnh, bụi, độ ẩm thay đổi mạnh, da sẽ phản ứng nhanh và dễ viêm hơn.
Chính vì vậy, viêm da cơ địa không đơn thuần là chuyện ngoài da. Muốn bệnh ổn lâu hơn thì phải nhìn vào cả phần bì phu lẫn sự điều hòa bên trong cơ thể.
Những dấu hiệu bà con dễ gặp khi viêm da cơ địa trở nặng lúc đổi thời tiết
- Ngứa tăng nhiều, nhất là về chiều tối hoặc ban đêm.
- Da đỏ hơn, nóng rát hoặc châm chích khi ra gió.
- Da khô, bong vảy, nứt nẻ ở tay, chân, cổ, mặt hoặc các nếp gấp.
- Có vùng rịn dịch, đóng mài hoặc sưng viêm sau khi gãi nhiều.
- Ngủ không yên, dễ cáu gắt vì ngứa kéo dài.
Bà Con Có Thể Làm Gì Để Hạn Chế Viêm Da Cơ Địa Bùng Phát Khi Đổi Thời Tiết?
- Giữ ẩm cho da đều đặn, nhất là sau khi tắm và trước khi đi ngủ, vì da đủ ẩm sẽ bớt nứt và bớt ngứa hơn.
- Tắm nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng vì nhiệt cao làm da mất dầu bảo vệ và càng khô rát hơn.
- Mặc đồ mềm, thoáng, hút mồ hôi tốt; hạn chế vải thô ráp vì ma sát dễ làm vùng da bệnh kích ứng thêm.
- Giữ môi trường sống sạch, bớt bụi, bớt nấm mốc, nhất là lúc trời nồm ẩm hoặc giao mùa.
- Ngủ nghỉ điều độ, tránh thức khuya kéo dài vì cơ thể suy mệt thì da cũng dễ bùng viêm hơn.
- Ăn uống thanh nhẹ hơn khi da đang bùng phát, bớt đồ cay nóng, rượu bia và món dễ làm cơ thể sinh thấp nhiệt.
- Hạn chế gãi mạnh, vì gãi giúp đỡ ngứa trong chốc lát nhưng lại làm tổn thương sâu hơn và dễ bội nhiễm.
Khi Nào Cần Xử Lý Sớm Hơn, Không Nên Chần Chừ?
- Da đỏ nhiều, sưng đau, nóng rát hoặc lan nhanh trong vài ngày.
- Tổn thương rịn dịch, đóng mủ, có mùi lạ hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn.
- Ngứa dữ dội khiến mất ngủ liên tục, ảnh hưởng sinh hoạt và tinh thần.
- Da nứt sâu, chảy máu hoặc viêm lan ra vùng mặt, mí mắt, cổ, tay chân rộng.
- Đã chăm sóc đúng cách nhưng bệnh vẫn tái phát dày hơn mỗi lần đổi thời tiết.
Nhìn Cho Đúng, Chăm Cho Đều, Da Sẽ Dần Ổn Hơn
Viêm da cơ địa tái phát khi đổi thời tiết là chuyện rất thường gặp, nhưng không phải không có cách kiểm soát. Quan trọng là bà con hiểu đúng căn nguyên, nhận ra dấu hiệu sớm và chăm da đúng lúc, đúng hướng.
Trong quá trình làm nghề, tôi luôn nhắc bà con rằng bệnh da muốn ổn lâu thì đừng chỉ nhìn vào mảng đỏ hay cơn ngứa trước mắt. Khi bì phu được chăm đúng, khí huyết dần điều hòa và cơ thể bớt nhạy cảm với thời tiết, làn da sẽ có cơ hội phục hồi bền hơn.
Nếu bà con đang bị viêm da cơ địa tái phát nhiều mỗi khi đổi thời tiết, ngứa kéo dài hoặc da tổn thương ngày một nặng hơn, bà con có thể gọi 0904.778.682 để được bác sĩ tư vấn hướng chăm sóc và hỗ trợ phù hợp hơn với tình trạng của mình.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh
Lão gửi gắm đôi điều:
Đông y trị bệnh là khai thông khí huyết, điều hòa âm dương, dưỡng tạng phủ cho vững – có gốc mạnh thì ngọn mới bền!



