Đi Tiểu Đêm Nhiều Khi Bị Suy Thượng Thận Có Nguy Hiểm Không
Tình trạng này là do thận và tuyến thượng thận suy yếu, làm giảm khả năng giữ nước tiểu ban đêm. Bà con nên điều chỉnh thói quen sinh hoạt, kết hợp dưỡng thận đúng cách để ổn định dần nhé.
Trong tuần qua, tôi có chia sẻ mẹo “vừng đen – gừng” giúp dưỡng thận, bổ huyết, ngủ ngon. Rất nhiều bà con quan tâm và nhắn hỏi thêm về tình trạng đi tiểu đêm nhiều khi đang có bệnh suy thượng thận, nên hôm nay tôi xin giải thích thật rõ và hướng dẫn cách chăm sóc an toàn tại nhà.
Thực ra, đi tiểu đêm nhiều ở tuổi ngoài 60 xảy ra khá thường xuyên. Theo kinh nghiệm Đông y, phần lớn liên quan “thận dương hư – tỳ khí hư”: thận không đủ ấm để “nhiếp thủy”, bàng quang khí hoá kém nên nước tiểu dễ “rỉ” về đêm; kèm đó tỳ vị suy yếu khiến ăn uống kém tiêu, người mệt, huyết hư làm tay chân tê bì, ngủ chưa sâu. Còn dưới góc nhìn hiện đại, suy thượng thận khiến cơ thể thiếu hormon vỏ thượng thận (cortisol, và đôi khi cả mineralocorticoid), dẫn tới tụt huyết áp, mệt mỏi, rối loạn điện giải; cộng thêm các yếu tố tuổi già như phì đại tiền liệt tuyến (ở nam), bàng quang tăng hoạt, uống nước muộn, dùng lợi tiểu buổi chiều, cafe/trà… đều khiến thức giấc nhiều lần.
Với trường hợp đang điều trị suy thượng thận, nguyên tắc là “ổn định nền – nhẹ nhàng điều chỉnh sinh hoạt”:
- Theo Tây y: luôn dùng thuốc thay thế hormon đúng chỉ định, không tự ý tăng/giảm liều. Tái khám định kỳ để bác sĩ theo dõi huyết áp, natri–kali và đánh giá thêm nguyên nhân tiểu đêm (tiền liệt tuyến, đường huyết, ngưng thở khi ngủ…). Buổi chiều tối hạn chế đồ uống kích thích (cà phê, trà đậm, rượu), không uống nhiều nước sát giờ ngủ (ngừng trước 2–3 giờ), đi vệ sinh 2 lần: trước khi lên giường và sau khi thư giãn 10–15 phút. Nếu hay phù chân chiều, nên nằm gác chân cao 30–45 phút trước giờ ngủ để dồn dịch về tuần hoàn trung tâm, giảm dồn tiểu ban đêm. Tập co sàn chậu (Kegel) 10–15 nhịp/lần, 2–3 lần/ngày để giữ “van” bàng quang chắc hơn.
- Theo Đông y: hướng xử trí là ôn thận – cố sáp, kiện tỳ – hoá thấp, dưỡng tâm – an thần. Bà con có thể dùng đồ uống ấm, thơm nhẹ, giúp tuần hoàn tốt và an giấc – nhưng chỉ như hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị nền.
Liên quan tới mẹo vừng đen – gừng – mật ong mà tôi đã chia sẻ: cách nấu bà con làm đúng như bài hướng dẫn. Tuy nhiên, với người có suy thượng thận và tiểu đêm, tôi dặn thêm mấy điểm nhỏ để dùng cho “đúng tạng – đúng thời”:
- Thời điểm uống: uống ban ngày hoặc đầu giờ chiều; buổi tối nếu uống thì cách giờ ngủ ≥3 giờ để không làm tăng lượng nước đêm.
- Lượng dùng: uống vừa phải 1–2 cốc nhỏ/ngày trong 3–5 ngày/tháng là đủ “khơi” tiêu hoá – tuần hoàn; không thay thế hoàn toàn nước lọc.
- Lưu ý an toàn: người trào ngược dạ dày nên giảm gừng; đái tháo đường cần giảm/không dùng mật ong; ai đang dùng thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu thì chỉ dùng lượng gừng rất ít. Có dị ứng vừng/ mật ong thì không dùng.
Tóm lại, để kiểm soát tiểu đêm khi có suy thượng thận, bà con kết hợp điều trị nền ổn định, điều chỉnh thói quen buổi tối, tập sàn chậu và dùng đồ uống ấm như vừng–gừng đúng thời điểm. Mọi hướng dẫn ở đây đều nhằm hỗ trợ, không thay thế toa thuốc và khám chuyên khoa. Nếu còn điều gì băn khoăn hoặc cần tôi cá thể hoá thêm theo thể trạng của bà con, cứ liên hệ số 0904.778.682, tôi sẽ đồng hành và điều chỉnh cụ thể, an toàn cho từng người.
Để bà con hiểu sâu hơn về chăm sóc giấc ngủ và kiểm soát tiểu đêm ở người lớn tuổi, có thể đọc thêm bài tôi viết về cách giảm thức giấc ban đêm và dưỡng thận – kiện tỳ theo Đông & Tây y.
Nguyễn Thị Tuyết Lan
Tôi là ThS.BS. Nguyễn Thị Tuyết Lan – Nguyên Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện YHCT Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc Dân Tộc. Hơn 40 năm làm nghề, tôi luôn tâm huyết gìn giữ và phát triển tinh hoa y học dân tộc, mang đến giải pháp điều trị an toàn và hiệu quả cho người bệnh



